کجی دندان کودک در اثر عادات بد دهانی و رشد نامطلوب فک و دندان

اگر دارای فرزندی هستید، احتمالاً تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که آیا فرزند شما نیاز به درمان ارتودنسی دارد یا خیر. این موضوع نگران کننده است زیرا بریس گران و ناخوشایند است و برای فرزند شما دلخواه نیست. اما به عنوان یک پدر و مادر، مطمئناً می‌خواهید فرزندتان یک لبخند با ظاهری جذاب و زیبا داشته باشد. شما می‌توانید مزایای سلامتی و زیبایی پایدار را در صورت انجام درمان ارتودنسی مشاهده نمایید. درمان ارتودنسی کودکان یک راه برای زیباتر کردن لبخند است. اما عدم اطمینان از استفاده از بریس در حال حاضر با درک بهتر رشد قوس دندانی از بین خواهد رفت. نقش عملکردی صورت و دندان در سلامت دندان کودک و رشد طبیعی آن اهمیت دارد. برای رشد یک قوس صاف بالغ دندانی، فک کودک و استخوان جمجمه باید به درستی رشد کنند.

علل کجی دندان در کودکان می‌تواند از بدو تولد وجود داشته باشند. با شناسایی صحیح عملکرد دهان و دندان، می‌توانید عادت‌های فرزند خود را قبل از اینکه باعث ایجاد نامرتبی دندان شوند، اصلاح کنید. این امر می‌تواند به فرزندتان کمک کند که نیازی به استفاده از بریس در آینده نداشته باشد و لبخندی زیبا و جذاب داشته باشد. متخصصین ما در دندانپزشکی کودکان دکتر روشنک غفاری  آماده ارائه انواع خدمات دندانپزشکی به منظور پیشگیری و درمان کجی دندان در کودکان می‌باشند. به منظور کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره  02188795280 تماس حاصل فرمایید.

چه دلیلی باعث کجی دندان‌های شیری و دائمی می‌شود؟


بگذارید نگاهی به عواملی که می‌توانند دندان‌های کودکان را تحت تأثیر قرار دهند، بیندازیم.

رشد ناصحیح اسکلتی، فک و دندان‌ها

از جمله مشکلات ساختار اسکلتی، فک و دندان عبارتند از:

رشد فک

رشد وسیع کام برای دندان‌های سالم و رشد فک کودک ضروری است. عدم هماهنگی در بخش سر می‌تواند جمجمه، فک و استخوان‌های مهره‌ای را درگیر کند. رشد فک بالا یا کام عامل اصلی است که رشد این استخوان‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

ماگزیلا یا فک بالا

این بخش قسمت دندان‌های ردیف بالا، کام سخت و مرز پایینی حدقه چشم را تشکیل می‌دهد. فک بالا مرکز رشد صورت است. رشد آن به واسطه تنفس بینی و وضعیت زبان به وجود می‌آید. نشانه‌های عدم رشد مناسب فک بالا:

  •  کام V شکل بلند و باریک
  •  صورت لاغر و کشیده (از جلو)
  •  کمبود استخوان گونه
  •  میدفیس یا بینی فرو رفته (از نمای جانبی)
  •  چشمان افتاده یا گود رفته
  •  کجی دندانهای فک بالا (از 7 سالگی به بعد)

کام باریک و فک بالا، راه‌های هوایی بینی را از طریق طولانی کردن مسیر حنجره به شکلی غیر طبیعی در می‌آورند و در نتیجه حجم هوا را کاهش می‌دهند. این تغییرات یک عامل خطر برای بروز آپنه انسدادی خواب محسوب می‌شوند. باریک شدن قوس دندان در کودکان می‌تواند خطر ابتلا به خروپف و بروز علائم آپنه خواب را افزایش دهد.

مندیبل یا استخوان فک پایین

استخوان فک پایین زبان را در خود جای می‌دهد و از طریق مفصل فکی گیجگاهی (TMJ) به جمجمه متصل می‌شود. نشانه‌های عدم رشد صحیح مندیبل:

  •  چانه عقب رفته
  •  خط فک دایره‌ای شکل
  •  فقدان رشد رو به جلو در فک‌های بالایی و پایینی

انسداد راه هوایی بینی

تنفس از طریق بینی برای رشد صحیح فک و دندان مورد نیاز است. در یک روز بین 20 تا 30 هزار بار تنفس می‌کنید. تنفس طبیعی باعث ایجاد نیروهایی می‌شود که فک بالا و استخوان ماگزیلا را رشد می‌دهند. اگر یک کودک به بیماری مزمن انسداد سینوس یا انسداد بینی مبتلا باشد، ممکن است عادت تنفس دهانی را پیدا کند. این حالت فقط یک انسداد جزئی برای افزایش فشار داخل راه‌های هوایی در ناحیه بینی ایجاد می‌نماید و کودک را مجبور به تنفس با دهان باز می‌کند. علل انسداد بینی و بیماری مزمن انسداد سینوس عبارتند از:

  •  عفونت سینوس
  •  توربین‌های بینی بزرگ شده
  •  سپتوم جدا شده
  •  تورم لوزه‌ها و آدنوئید ها
  •  عفونت مزمن دستگاه تنفسی فوقانی
  •  آلرژی
  •  وارد شدن زبان به مجاری هوایی در طول خواب

معاینه توسط یک پزشک متخصص جراح گوش و بینی (ENT) برای ارزیابی راه‌های هوایی بینی، بخش مهمی از رشد طبیعی صورت در دوران کودکی است.

موقعیت نادرست زبان

در حالت مناسب زبان باید در بالا و چسبیده به کام باشد. نوک و پشت زبان باید به سمت بالا به کام فشار وارد آورند. این حالت عضلاتی که به فک، پایه جمجمه، ستون فقرات و گلو متصل می‌شوند را فعال می‌کند. وضعیت رو به جلو و پایین زبان نشان می‌دهد که زبان کودک شما به درستی به کام فشار وارد نمی‌کند. یکی از بهترین زمان‌ها برای مشاهده وضعیت زبان کودک در هنگام تماشای تلویزیون است. آن‌ها با زبانشان چه کار می‌کنند؟ آیا می‌توانید آن را ببینید؟ آیا زبان را بیرون می‌آورد؟ همچنین موارد زیر را در نظر بگیرید:

  •  آیا کودک در هنگام صحبت کردن زبان خود را به بیرون پرتاب می‌کند؟
  •  آیا در هنگام صحبت کردن دچار مشکلی هستند؟
  •  آیا مشکل پیچیدگی زبان دارند؟ این حالت می‌تواند مانع از دستیابی زبان به یک وضعیت بالایی مناسب شود.
  •  آیا کام کودک باریک یا V شکل است؟

بلع نادرست با منقبض کردن عضلات صورت

در طول بلع صحیح، زبان باید حرکت موجی شکلی را در طول کام انجام دهد. این حرکت یک نیروی در حال گسترش، رو به جلو و رو به بالا را ایجاد کرده و موجب رشد ماگزیلا می‌گردد. هنگام غذا خوردن، بلعیدن و در حالت استراحت، کودک باید در حالت صاف ستون فقرات نشسته باشد و با لب‌های بسته و تنفس بینی عمل خود را انجام دهد. بلع طبیعی کودک خود را تماشا کنید. آیا می‌تواند غذا را به راحتی با دندان‌های خود ببلعد؟ اگر به نظر می‌رسد این کار برای آنها ناراحت کننده است، احتمال دارد که مشکل بلع نادرست را داشته باشد.

دیسفاژی یا بلع نادرست

شایع‌ترین شکل بلع اشتباه، بلعیدن زبان است. این جایی است که زبان بین دندان‌ها در طول بلعیدن به جای در برابر عادت بین دو طرف است. علائمی که نشان می‌دهند بلع کودک شما نادرست است، عبارتند از:

  •  دندان‎‌های جلو آنها اندکی جدا از زبان و بین آنها قرار می‌گیرد.
  •  در حالت استراحت لب‌ها درست بسته نمی‌شوند.
  •  عضلات چانه و گونه به عنوان عوامل جبران کننده استفاده می‌شوند که در مقابل دندان‌ها قرار می‌گیرند. این حالت یک نیروی انقباضی بر صورت و کام وارد می‌نماید.
  •  گونه‌های چاق، حلقه بوکیناتور گروهی از عضلات صورت از جمله لب‌ها و گونه‌ها هستند که ممکن است به علت بلع نادرست رشد صحیحی نداشته باشند. این امر می‌تواند منجر به ایجاد گونه‌های چاق و پف کرده شود.

وضعیت بد لب‌ها

عضلات صورت کودک شما باید قادر به بستن لب‌ها در حالت استراحت باشند. اگر لب‌ها در حالت استراحت روی یکدیگر قرار نمی‌گیرند، این مشکل اغلب به دلیل وضعیت جلو و پایین بودن زبان است. نشانه‌های ناکارآمدی لب‌ها:

  •  لب پایین احتمال شل‌تر بودن و افتادگی بیشتری را نسبت به لب بالا دارا است. لب پایین شل که دارای تن عضلانی مناسب نیست، دچار افتادگی می‌شود و ممکن است جلوتر به نظر برسد.
  •  انقباض عضلانی بر روی ماهیچه‌های چانه یا منتالیس زمانی که لب‌ها با یکدیگر تماس می‌یابند، مشاهده می‌گردد. انقباض عضلانی یا لرزیدن پوست عضلات عمودی منتالیس قابل مشاهده است. این ماهیچه‌ها زیر گوشه‌های لب پایین قرار دارند و از قسمت پایین به سمت ناحیه جانبی چانه کشیده می‌شوند. در عوض، لب‌ها در حالت طبیعی و استراحت باید روی یکدیگر قرار گیرند و نشانه‌ای از فعالیت انقباضی عضلات منتالیس را نداشته باشند.

عادت‌های دهانی

مکیدن غیر تغذیه‌ای و رفتارهای دهانی می‌توانند نشانه‌ای از اختلالات رشد دهانی باشند.

  •  عادت مکیدن و جویدن انگشت شست
  •  پستانک‌ها

بسیاری از والدین می‌پرسند که آیا استفاده از پستانک می‌تواند دندان‌های کودک را کج کند. پاسخ مثبت است، پستانک‌ها می‌توانند بایت را باز کنند. اما خبر خوب این است که زمان زیادی برای اصلاح رفتارهای دهانی در کودک شما وجود دارد.

چه سنی برای مراجعه به متخصص ارتودنسی مناسب است؟


در حال حاضر دندانپزشکان کودک توصیه می‌کنند که کودکان در 7 سالگی باید به متخصص ارتودنسی مراجعه نمایند. اما در این زمان مشکلی وجود دارد. علل کج در آمدن دندان معمولاً مدت زمانی قبل از 7 سالگی شروع می‌شوند. رشد فک کودک در سن 7 سالگی به مراحل پایانی خود می‌رسد. علل مشکلات مربوط به فک و یا کجی دندان می‌تواند ریشه در مشکلات مربوط به رشد از بدو تولد یا حتی قبل از آن داشته باشد. دندانپزشکی کاربردی اکنون می‌تواند به شناسایی و رفع علل به وجود آورنده کجی دندان‌ها کمک کند.

کجی دندان در کودکان چگونه درمان می‌شود؟


گزینه‌های درمانی رایج برای از درمان کج در آمدن دندان در کودکان و نوجوانان عبارتند از:

بریس‌های معمول

شما مسلماً بریس‌های فلزی معمول را که از براکت‌های فلزی استاندارد تشکیل شده‌اند و برای کودکان و نوجوانان دارای ناهنجاری‌های شدید دندان هستند را می‌شناسید. علاوه بر بریس‌های فلزی، شما همچنین می‌توانید از بریس‌های سرامیکی شفاف، یا انعطاف پذیر برای کجی دندان کودک خود استفاده نمایید.

اینویزیلاین (بریس شفاف) برای نوجوان

اینویزیلاین یک گزینه درمانی عالی برای نوجوانان مسئولی است که می‌خواهند دندان‌های خود را با استفاده از نیروی بریس صاف کنند، اما بیشتر در مورد ظاهر خود نگران هستند. این بریس‌ها در واقع یک مجموعه شفاف از الاینرها هستند و برای بیماران دچار ناهنجاری خفیف تا متوسط مناسب می‌باشند. کلید موفقیت در درمان با استفاده از اینویزیلاین در نوجوانان سازگاری است. نوجوان شما باید مایل به رعایت تمام دستورالعمل‌های باشد، در غیر این صورت درمان کج در آمدن دندان به همان اندازه دلخواه مؤثر نخواهد بود.

پوزیشنرها

از پوزیشنرها در مراحل پایانی درمان ارتودنسی استفاده می‌شود. پوزیشنرها معمولاً برای مدت 4 تا 8 هفته استفاده می‌شوند و به ایجاد تغییرات نهایی در دندان‌های کودک شما کمک می‌کنند.

ریتینرها

ریتینرها از عود مشکلات ارتودنسی جلوگیری می‌کنند. پس از صرف هزینه و همه کارهایی که انجام دادید، مسلماً تمایلی به از دست دادن پیشرفت‌های حاصل ندارید.

هدگیر

درمان با هدگیر کمک می‌کند طی روندی آهسته بتوانید اوربایت یا آندربایت ملایم تا شدید را اصلاح نمایید. در بسیاری از مواقع کودکان و نوجوانان تمایلی به استفاده از هدگیر ندارند اما این نوع درمان رایج است و کارایی خود را در طول زمان نشان داده است.

جدا کننده‌ها، فضا نگه دارنده‌ها و باندها

جداکننده‌ها یا فضا نگه دارنده‌ها بخشی از گزینه‌های بزرگتر درمان ارتودنسی هستند و برای ایجاد فضای بین دندان‌ها استفاده می‌شوند تا باندهای الاستیک بتوانند در این فواصل قرار گیرند. مهم است که توجه داشته باشیم در هنگام استفاده از این نوع تجهیزات ارتودنسی نباید از غذاهای چسبناک استفاده کنیم.

تجهیزات هربست

دستگاه هربست به طور معمول توسط بیماران جوان‌تر به مدت 12 تا 15 ماه استفاده می‌شود و با اصلاح اوربایت (جابجایی فک پایین به جلو و دندان‌های آسیای بالا به عقب) کمک می‌کند تا دندان‌های کج صاف گردند.

وسیع کننده کام

وسیع کننده کام برای عریض کردن فک فوقانی با ایجاد فشار ملایم استفاده می‌شوند. اکسپاندر (وسیع کننده) این کار را از طریق ایجاد فشار روی دندان‌های آسیا انجام می‌دهد، اما هرگونه دردی که در طول درمان احساس می‌شود، حداقل خواهد بود.