کاهش درد هنگام دندان درآوردن کودک با استفاده از داروهای موضعی

کاهش-درد-هنگام-دندان-درآوردن

دندان‌های نوزادان معمولاً حدود 6 ماهگی درمی‌آید، البته احتمال درآمدن دندان‌ها در هر زمانی از بازه سنی 12 ـ 3 ماه وجود دارد و تا سه سالگی تمام دندان‌های شیری درمی‌آید.

نشانه‌ها و علائم دندان درآوردن


علائم دندان درآوردن گاهی فقط چند روز، یعنی همان زمان بیرون زدن ریشه دندان از لثه ادامه دارد، اما اگر تعداد زیادی دندان همزمان در حال درآمدن باشد، این علائم چند ماه استمرار خواهد داشت. به علاوه بعضی کودکان و والدین‌شان آن‌قدر خوش‌شانس‌ هستند که درآمدن این مرواریدهای درخشان به هیچ گونه علائمی دامن نمی‌زند. از این گذشته یک مجموعه علائم مشخص برای درآمدن دندان وجود ندارد. درهر حال متداول‌ترین نشانه‌های دندان درآوردن عبارت است از:

  •  ریزش آب دهان
  •  متورم و برجسته شدن لثه‌ها
  •  دیده شدن دندان زیر لثه
  •  تحریک‌پذیری و بدقلقی کودک
  •  اختلالات خواب
  •  تلاش کردن برای مکیدن، گاز زدن و جویدن هر شیء در دسترس
  •  مالیدن صورت
  •  امتناع از غذا خوردن
  •  گرفتن و کشیدن گوش‌ها

مراحل درآمدن دندان


درآمدن دندان‌های آسیاب

اولین دندان‌های آسیاب در عقب دهان درمی‌آید و سپس دندان‌های نیش (دندان‌های نوک تیز بین دندان‌های آسیاب و ثنایا) درمی‌آید. دندان‌های آسیاب دوم نیز حدود دو سالگی کنار دندان‌های آسیاب اول درمی‌آید. درآمدن دندان‌های آسیاب غالباً بسیار دردناک‌تر است، چون دندان‌های آسیاب بزرگ‌ هستند و سطح پهن‌تری دارند.

درآمدن دندان‌های بالا و پایین

معمولاً دو دندان پیشین فک پایین (دندان‌های ثنایای مرکزی) قبل از بقیه دندان‌ها درمی‌آید و بعد چهار دندان فک بالا (دندان‌های ثنایای مرکزی و جانبی) درمی‌آید. چون این دندان‌ها باریک‌تر هستند و لبه تیز چاقو مانندی دارند، راحت‌تر لثه را شکاف می‌دهند.

شکل‌گیری ریشه‌ها در رحم

ریشه‌های دندان حدود سه ماهه دوم زیر لثه‌های نوزاد شکل می‌گیرد. در نهایت ریشه‌های دندان رشد می‌کند و تاج دندان را رو به بالا و بیرون لثه فشار می‌دهد. دندان به بافت‌های فوقانی فشار می‌آورد و به تدریج آن را تحلیل می‌برد. بافت رویی نازک‌تر و نازک‌تر می‌شود و در نهایت دندان از لثه بیرون می‌زند.

دلایل دیر درآمدن دندان‌ها


دندان‌های شیری نوزاد معمولاً قبل از سه یا چهارماهگی درنمی‌آید و درآمدن دندان قبل از سه ماهگی موردی از زود درآمدن دندان محسوب می‌شود. اگر کودک تا 13 ماهگی دندان درنیاورد، مشکل دیر درآمدن دندان وجود دارد. دیر دندان درآوردن در اکثر موارد نگران کننده نیست. اگرچه دلایل متعددی برای دیر درآمدن دندان‌ها وجود دارد، اما تاخیر در رویش دندان‌ها غالباً علت خاصی ندارد و ممکن است اولین دندان در 18 ماهگی دربیاید.

کم‌کاری تیروئید و دیر دندان درآوردن

تاخیر در دندان درآوردن گاهی پی‌آمد کم‌کاری تیروئید است. کم‌کاری غده تیروئید مشکلات رشدی متعددی را به وجود می‌آورد.

تغذیه نامناسب

تغذیه نامناسب باعث دیر درآمدن دندان‌ها می‌شود. تاخیر در رشد دندان‌ها فقط یکی از نشانه‌های متعدد سوء تغذیه در نوزادان است.

عامل‌های ارثی

دیر دندان درآوردن می‌تواند ارثی باشد و عموماً در تمام فرزندان خانواده مشاهده می‌شود. بنابراین خودتان می‌توانید احتمال دیر درآمدن دندان‌ها را برآورد کنید، مگر آن که این نوزاد فرزند اول‌تان باشد.

راه‌های کاهش درد دندان درآوردن کودک


سرما

همان طور که یخ درد مچ پای پیچ خورده را تسکین می‌دهد، آن را بی‌حس و ورم آن را کمتر می‌کند، کمپرس سرد نیز لثه‌های ملتهب را آرام می‌کند. دستمال مرطوبی را داخل یک کیسه پلاستیکی تمیز بگذارید و آن را در فریزر قرار دهید تا یخ بزند. بعد از آن که دستمال یخ زد، آن را از کیسه خارج کنید و به فرزندتان بدهید تا بجود. پارچه برآمدگی لثه را ماساژ می‌دهد و سرما درد را تسکین می‌دهد.

فشار

نوزادان عاشق فشار آوردن روی لثه‌ها هستند، چون به این ترتیب مغز از حس درد به فشار متمرکز می‌شود و کودک درد دندان درآوردن را فراموش می‌کند. اگر نوزاد به جویدن اشیاء سرد علاقه‌ای نشان نداد، شاید جویدن حلقه دندانی با دمای متعادل حواس‌اش را پرت کند.

داروی موضعی

برای این که درد دندان درآوردن کمتر شود، کرم یا ژل بی‌حس کننده را از داروخانه تهیه کنید و روی لثه‌های فرزندتان بزنید. سازمان جانی غذا و دارو (FDA) و وزارت بهداشت هشدار داده است که از استعمال خودسرانه داروهای موضعی حاوی بنزوکائین برای کودکان زیر 2 سال خودداری کنید. استفاده از داروهای موضعی این خطر را دارد که دارو روی لثه باقی نماند. حتی اگر دارو را مستقیماً روی لثه‌های کودک بزنید، ممکن است مقداری از دارو را همراه با آب دهان ببلعد. در نتیجه گلوی نوزاد بی‌حس می‌شود و فرایند رفلاکس معده مختل می‌شود، در نتیجه احتمال خفگی کودک بالا می‌رود. بنزوکائین در موارد نادر منجر به بروز مت هموگلوبینی می‌شود، مت هموگلوبینی عارضه نادری است که در اثر افت شدید اکسیژن در خون رخ می‌دهد.

مسکن

اگر هیچ کدام از راهکارهای بالا موثر نباشد و کودک همچنان از درد دندان درآوردن گریه کند، پزشک مصرف مسکن‌های بدون نسخه‌ای، مانند استامینوفن را توصیه می‌کند. البته برای کودکان بالای 6 ماه می‌توان از ایبوپروفن نیز برای تسکین التهاب لثه‌ها استفاده کرد. البته بهتر است بدانید که ایبوپروفن معده را تحریک می‌کند و اگر کودک از غذا خوردن امتناع کند، این اثر مشکل‌ساز خواهد شد. مصرف آسپرین برای تمام افراد زیر 19 سال ممنوع است. بنابراین به هیچ وجه آسپرین به فرزندتان ندهید یا آن را روی لثه‌ها نمالید. مصرف آسپرین یکی از علل ابتلا به بیماری نادر اما کشنده‌ای به نام سندرم ری است. تب، استفراغ و اسهال از علائم شایع دندان درآوردن نیست، بنابراین اگر فرزندتان تب مداوم دارد، یا حتی بدتر از آن بیمار شده است و استفراغ می‌کند، حتماً با پزشک تماس بگیرید.