پیشگیری و از بین بردن جرم و پلاک دندان در کودکان

کودکی زمان شکل‌گیری الگوهای مادام‌العمر زندگی است و بهداشت دهان و دندان یکی از مهم‌ترین عادت‌هایی است که باید به کودک آموزش داده شود. کوتاهی در رعایت بهداشت دهان و دندان منجر به بیماری لثه و در نهایت از دست رفتن دندان می‌شود. هرچند دندان‌های شیری موقتی است، اما از این دندان‌ها نیز باید مانند دندان‌های دائمی مراقبت کرد، چرا که دندان‌های شیری نیز در برابر عامل‌های مضر برای دندان‌های دائمی، از قبیل تشکیل پلاک و در نتیجه جرم، آسیب‌پذیر است. پلاک ظاهر ناخوشایندی دارد، بدبو و مضر است و منشأ بالقوه درد محسوب می‌شود. پلاک به شدت برای کودکان خطرناک است، چرا که دندان‌های دائمی در این دوران شکل می‌گیرد. روی دندان‌های شیری لایه محافظ باریک‌تری از مینا وجود دارد، بنابراین پلاک اثر مضر خود را سریع‌تر به‌جا می‌گذارد. جمع شدن مقدار فراوان پلاک روی دندان‌های کودک باعث ناراحتی شدید وی می‌شود. پس از ساییده شدن مینای دندان، عصب دندان مشخص می‌شود و تحریک می‌گردد.

پلاک لایه زشت و زردی از ذرات بسیار ریز غذا و باکتری‌ها است که معمولاً در گردن دندان‌ها جمع می‌شود، البته در هر نقطه‌ای از دندان، حتی جلوی آن نیز احتمال تشکیل پلاک وجود دارد. اگر پلاک به سرعت زدوده شود، پاک کردن آن راحت خواهد بود، اما هر چه از زمان تشکیل پلاک بگذرد، پلاک سخت‌تر می‌شود و در نهایت به جرم تبدیل می‌شود. جرم ماده سختی است که اگر دندانپزشک آن را از روی دندان جدا نکند، به پوسیدگی دندان یا حتی بیماری‌ و التهاب لثه دامن می‌زند. بنابراین فرزندتان را به طور مرتب برای معاینه و جرم‌گیری دوره‌ای به نزد متخصص دندان کودکان ببرید. متخصصین ما در دندانپزشکی کودکان دکتر روشنک غفاری پس از بررسی دندان‌های کودک شما در صورت نیاز اقدام به درمان جرم و پلاک دندان کودک شما خواهند کرد. در صورت نیاز به کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره 02188795280 تماس بگیرید.

خطرات پلاک روی دندان کودکان


اگر پلاک از روی دندان‌ها زدوده نشود، عارضه‌های جدی‌تر و دردناک‌تری بروز می‌یابد.

پوسیدگی دندان

ترکیب شدن پلاک با مواد قندی موجود در دهان (در نتیجه خوردن خوراکی‌های مختلف) منجر به تولید اسید می‌شود. اسید باعث پوسیدگی یا سوراخ شدن دندان می‌شود. اگر پوسیدگی به موقع تشخیص داده شود، دندانپزشک می‌تواند پوسیدگی را بردارد و دندان را پر کند. اما اگر پوسیدگی درمان نشود، پوسیدگی تا پالپ (عصب) موجود در مرکز دندان پیش می‌رود و به دندان درد و آبسه دندان دامن می‌زند. در این شرایط چاره‌ای جز کشیدن دندان یا عصب‌کشی دندان دائمی باقی نمی‌ماند.

جرم

جرم ماده معدنی سختی است که به دندان‌ها می‌چسبد. جرم دندان کودکان روی سطوح دندان، یعنی بین دندان‌ها و روی خط لثه و زیر آن، جمع می‌شود. جمع شدن جرم روی دندان صحنه ناخوشایندی را ایجاد می‌کند. جرم دندان کودکان ایجاد اختلال می‌کند و به دلیل جذب کردن لکه‌ها، هاله زردرنگی را به دندان می‌دهد. جمع شدن جرم فضای بین دندان‌ها را تنگ می‌کند، نخ کشیدن را سخت می‌کند و به این ترتیب مشکلات دندانی تشدید می‌شود. اگر جرم دندان کودکان زدوده نشود، به بیماری لثه می‌انجامد و در نهایت دندان لق می‌شود و از دست می‌رود. جالب اینجا است که اگر جرم روی دندان‌های کودک جمع شده باشد، احتمال پوسیدگی‌های متعدد دندان به شدت کاهش می‌یابد. مواد معدنی موجود در آب دهان که باعث تشکیل جرم می‌شود، مینای دندان را تقویت می‌کند و اسیدهای عامل پوسیدگی دندان را خنثی می‌کند.

بیماری و التهاب لثه

اگر پلاک روی خط لثه جمع شود باعث بیماری و التهاب لثه می‌شود. التهاب لثه باعث قرمز و متورم شدن لثه‌ها می‌شود و به درد دامن می‌زند. التهاب لثه قابل بازگشت‌ است و با زدودن پلاک درمان می‌شود.

تشخیص پلاک دندان کودکان


پلاک غالباً به چشم دیده نمی‌شود. برای تشخیص پلاک می‌توان از قرص‌هایی استفاده کرد که ناحیه‌های تشکیل پلاک را به صورت رنگی نشان می‌دهد. این قرص‌ها حاوی ماده رنگی شاخصی است که به پلاک می‌چسبد. بهترین زمان برای استفاده کردن از این قرص‌های تشخیصی، پس از مسواک زدن است. این قرص‌ها را می‌توانید از داروخانه تهیه کنید. پس از مسواک زدن از فرزندتان بخواهید که این قرص‌ها را بجود. روی لب‌های کودک وازلین بزنید تا لک نشود. از کودک بخواهید که با آب دهانش را شستشو دهد، رنگ باقیمانده روی دندان‌ها همان پلاک است.

درمان جرم و پلاک دندان کودکان


روش‌های درمان جرم دندان کودکان عبارتند از:

مسواک زدن

مسواک زدن منظم را فراموش نکنید و دندان‌ها را هر روز دو بار به مدت دو دقیقه مسواک بزنید. مسواک زدن دندان‌های کودک را به محض درآمدن نخستین دندان‌های شیری شروع کنید. تا زمانی که فرزندتان 6 ساله شود، بر مسواک زدن وی نظارت کنید. دو بار در روز پاک کردن 30 ثانیه‌ای دندان‌ها پلاک را از بین نمی‌برد و مانع تشکیل پلاک نمی‌شود. مسواک نرم و کوچکی تهیه کنید که اندازه دهان کودک باشد. سطوح پشت دندان‌ها و نقاط دور از دسترس دندان‌های آسیاب عقب دهان را فراموش نکنید.

نخ دندان

نخ دندان را جدی بگیرید. هرچقدر هم که خوب مسواک بزنید، باز هم نخ دندان تنها راه پاک کردن پلاک و جرم بین دندان‌ها و نقاط خارج از دسترس مسواک است. هر دو سر نخ را به شکل دایره‌های کوچکی گره بزنید تا انگشتان کودک به خوبی میان آنها جای بگیرد و بتواند تا زمانی که خودش مستقل شود و بتواند نخ را به تنهایی بین دندان‌ها بکشد، نخ را محکم بگیرد. اگر در ابتدا لثه‌های فرزندتان خونریزی کرد، نگران نشوید، این خونریزی مختصر کاملاً عادی است و خونریزی پس از چند روز نخ کشیدن و سالم‌تر شدن لثه‌ها، متوقف می‌شود.

جرم‌گیری

فقط دندانپزشک می‌تواند جرم‌گیری را انجام دهد. مسواک زدن و نخ کشیدن جرم دندان کودکان را پاک نمی‌کند، اما به رفع جرم دندان کودکان و پیشگیری از انباشته شدن جرم کمک می‌کند. دندانپزشک جرم روی دندان را در عملی به نام جرم‌گیری یا اسکیلینگ پاک می‌کند. دندانپزشک جرم چسبیده روی دندان را با وسایل استیل مخصوص جدا می‌کند. دندانپزشک اطفال علاوه بر ساییدن سطح دندان‌ها، پروب را زیر خط لثه می‌برد تا مطمئن شود که جرم دندان کودکان کاملاً زدوده شده است.

پیشگیری


برای جلوگیری از ایجاد پلاک و جرم دندان در کودکان موارد زیر را رعایت کنند:

  •  برای فرزندان بزرگتر از دو سال خود از خمیر دندان کنترل کننده جرم حاوی فلوراید استفاده کنید. فلوراید آسیب مینای دندان را ترمیم می‌کند. در بعضی خمیردندان‌ها ماده‌ای به نام تری کلوزان به کار برده می‌شود که با باکتری‌های پلاک مقابله می‌کند.
  •  هر روز از دهانشویه استفاده کنید. برای از بین بردن باکتری‌های عامل ایجاد پلاک دندان، دهانشویه ضدعفونی کننده مصرف کنید.
  •  مراقب تغذیه فرزندتان باشید. باکتری‌های موجود در دهان از مواد قندی و نشاسته‌ای تغذیه می‌کند. باکتری‌های دهان در واکنش با این مواد غذایی اسیدهای مضری را تولید می‌کنند. بنابراین سعی کنید فرزندتان تغذیه سالمی داشته باشد و میزان خوراکی‌های قندی وی، از جمله تنقلات و میان وعده‌ها را محدود کنید. با هر بار غذا خوردن در واقع باکتری‌های موجود در دهان نیز تغذیه می‌شود. البته منظورمان این نیست که کودک هیچ گونه شیرینی یا میان وعده نخورد، بلکه هدف کاهش دفعات مصرف تنقلات است. از فرزندتان بخواهید که پس از هر وعده غذایی، دندان‌هایش را مسواک بزند و آب فراوان بنوشد.