فیشور سیلانت( شیار بندی) دندان برای جلوگیری از پوسیدگی دندان کودک

فیشور در اصطلاح دندانپزشکی به شیارها و فرورفتگی‌های عمیق در سطح دندان‌های آسیاب بزرگ‌تر و همچنین دندان‌های پیش آسیاب (پری مولر) در انتهای دهان اتلاق می‌شود. این دندان‌ها معمولا از سن 6 سالگی در دهان کودکان شروع به رشد می‌کنند. فیشورها گاهی به‌قدری باریک هستند که حتی با مسواک منظم هم نمی‌توان آن‌ها را تمیز کرد. فیشورها به نسبت سطوح دیگر بیشتر در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند. عدم پیگیری و درمان چنین عارضه‌ای موجب می‌شود درز‌ها و شیارها در دندان به حفره‌های بزرگ‌تر تبدیل و درنهایت منجر به مشکلات حاد دندانی شوند. فیشور سیلانت‌ها یا به‌ عبارتی درزگیرهای دندان پوشش‌های محافظتی سختی هستند که با پرکردن حفره‌ها و شیارهای سطوح جونده دندان‌های آسیاب خلفی از گیرکردن مواد غذایی کاسته و تشکیل جرم و باکتری را کمتر می‌کنند. از آن‌ جایی که فیشور سیلانت‌ها با صاف و یکدست کردن سطوح دندان‌ها موجب می‌شوند مسواک و تمیز کردن دندان‌ها راحت‌تر صورت بگیرد، بیشتر دندانپزشکان این روش درمانی را اغلب به‌ عنوان بخشی از برنامه مراقبت بهداشت دهان و دندان در نظرگرفته و به بیماران توصیه می‌کنند.

فیشور سیلانت یا شیار بندی دندان کودکان یکی از روش‌های موثر در جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان است. این روش، یک روش کاملا ایمن است و هیچگونه خطری را برای کودک شما به همراه ندارد. اقدام به موقع برای شیاربندی دندان کودکان نقش بسیار مهمی در کارایی این روش درمانی دارد. در صورت تمایل به انجام فیشور سیلانت دندان کودک خود می‌توانید به متخصص دندانپزشکی اطفال مراجعه کنید. متخصصین ما در دندانپزشکی کودکان دکتر روشنک غفاری پس از بررسی دندان‌های کودک شما اقدامات لازم برای انجام فیشور سیلانت دندان‌های کودک را انجام خواهند داد. در صورت نیاز به کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره 02188795280 تماس بگیرید.

چه موقع باید فیشور سیلانت‌ دندان کودکان را انجام داد؟


معمولا به‌ محض این‌که اولین دندان‌های دائمی کودکان شروع به رشد کردند یعنی بین 6 تا 7 سالگی باید دندان‌ها را سیلانت‌ کرد. مابقی دندان‌های آسیاب دائمی کودکان اغلب بین سنین 11 تا 14 سالگی شیارپوشی دندان می‌شوند.

مزایا


مطالعات حاکی از آن است که درزگیری دندان‌ کودکان اگر با رژیم غذایی سالم، بهداشت دهانی مناسب و معاینات منظم دندانپزشکی همراه باشد یکی از موثرترین روش برای کاهش پوسیدگی دندان‌ها می‌باشد. همیشه به خاطر داشته باشید که پیشگیری بهتر از درمان است. حفظ دندان‌های سالم از کودکی بهتر از ترمیم آسیب‌های ناشی از پوسیدگی در سنین بالاتر می‌باشد. برخی از مشکلات دندانی نظیر پوسیدگی معمولا از طریق روش‌های تهاجمی و طولانی‌مدت قابل درمان هستند.

انواع مواد سیلانت


  •  سیلانت‌ها ممکن است سفید، بی‌رنگ یا رنگی باشند. از آن‌جایی که پلاستیک‌های سفید و رنگی راحت‌تر دیده می‌شوند بنابراین معاینه آن‌ها توسط دندانپزشکان راحت‌تر خواهد بود. بررسی رزین‌های بی‌رنگ معمولا برای دندانپزشکان کار راحتی نیست.
  •  در ترکیبات برخی از سیلانت‌ها فلوراید وجود دارد. این امر موجب افزایش مقاومت دندان در برابر پوسیدگی می‌شود.

انواع مواد مورد استفاده در شیارپوش‌های دندان عبارتند از:

  •  مونومر دی متاکریلات، این نوع ترکیب شایع‌ترین نوع موادی است که به عنوان سیلانت دندانی استفاده می‌شود. مونومر دی متاکریلات معمولا پلاستیک یا رزین رقیق شده است و از لحاظ ماهیت به مواد پرکننده‌های سفید دندانی شبیه می‌باشد.
  •  انواع مواد دیگری که ممکن است در ترکیبات فیشور سیلانت‌ها یافت شوند عبارتند از سمنت دندانی گلاس آیونومر. اما به نظر می‌رسد که مونومرها با بیس پلاستیک یا رزین بیشتر مورد انتخاب دندانپزشکان هستند.

روش


نحوه انجام فیشور سیلانت تراپی کودکان عبارتند از:

پاکسازی دندان

دندانپزشک در وهله اول باید سطح دندان را کاملا تمیز کند تا سیلانت‌ها به دندان بچسبند. درغیر اینصورت اتصال سیلانت به دندان به درستی انجام نخواهد شد. این کار معمولا با متصل کردن برس کوچک به مته مخصوص دندانپزشکی انجام می‌شود. با چرخش مته، برس سطح دندان را تمیز و شیارها را پاک می‌کند.

آماده‌سازی سطح دندان‌ها

بعد از پاکسازی دندان، نوبت اچینگ است. منظور از این مرحله، استفاده از ژل اسیدی برای ایجاد سطح سخت بر روی مینا یا عاج دندان است تا مواد سیلانت به‌ خوبی به سطح دندان متصل شوند. بعد از این‌که ژل‌ها سطح دندان را پوشاندند 20 تا 60 ثانیه مکث کرده سپس دندان را کاملا شستشو می‌دهیم.

بررسی مراحل اچینگ

بعد از شستشوی کامل ژل، دندان‌ باید کاملا خشک شده و با دقت ارزیابی شود. قسمتی از سطح دندان که قرار است درمان شود باید کاملا سفید و خنک باشد.

قرار دادن سیلانت

هنگامی که دندان کاملا خشک است دندانپزشک باید مواد سیلانت (پلاستیک مایع) را داخل شیارهای سطح دندان قرار دهد. این مرحله با کمک برس کوچک و یا سرنگ‌های بسیار کوچک انجام می‌شود.

خشک کردن سیلانت

بعد از این که مواد سیلانت به‌درستی بر روی دندان‌ها قرار گرفت نوبت سفت کردن یا به‌عبارتی عمل‌آوری مواد سیلانت با اشعه آبی رنگ است. این مرحله از کار با کمک چراغ قوه مخصوص دندانپزشکی انجام می‌شود که نور آبی رنگ ساطع می کند.

ارزیابی سیلانت

بعد از اتمام مرحله عمل آوری، سیلانت کاملا خشک و آماده استفاده می‌شود. البته بررسی وضعیت سیلانت توسط دندانپزشک نباید فراموش شود. به‌عنوان مثال دندانپزشک باید چک کند که آیا تمام شیارها به‌خوبی پر شده اند یا خیر.

ایزوله دندان در طول شیاربندی

در طول فرایند شیاربندی دندان کودک نکته‌ای که بسیار حائز اهمیت است این است که دندانپزشک باید دندان را کاملا خشک نگه دارد (این اصلاح در دندانپزشکی به ایزوله دندان معروف است). عدم خشک کردن دندان در طول فرایند، مسلما اتصال مواد پوشاننده شیار دندان را با مشکل مواجه کرده و درنتیجه این امر ممکن است منجر به از دست دادن کامل یا بخشی از سیلانت‌ها شود. ایزوله دندان ممکن است با کمک رول‌های پنبه‌ای یا گاز استریل انجام شود. البته در برخی موارد دندانپزشکان از ابزاری به‌نام رابر دم یا همان مانع لاستیکی در اطراف دندان یا دندان‌های تحت درمان استفاده می‌کنند.

مراقبت‌های بعد از درمان


در برخی موارد کودک بعد از ترک مطب دندانپزشکی احساس خوبی در دندان بایت خود ندارد. علت این امر این است که بعد از انجام فیشور تراپی معمولا وضعیت دندان‌ها و بستن دهان به‌صورت طبیعی کمی با مشکل مواجه خواهد شد. درصورتی که کودک


با مشکل مواجه شد بهتر است با دندانپزشک او در میان بگذارید. از آن‌جایی که سیلانت‌ها از مواد کاملا نرمی تهیه شده‌اند ممکن است به‌ مرور زمان ساییده شده و سطح دندان جونده کودک به وضعیت سابق برگردد. اگر شیارها و حفره‌های سطح مینای دندان با سیلانت به‌خوبی پر شوند کودک می تواند به‌راحتی غذا بخورد. 2 بار مسواک زدن در طول روز به دوام و ماندگاری سیلانت‌ها کمک فراوانی می‌کند. البته ناگفته نماند که به‌منظور اطمینان از وضعیت سیلانت و این‌که آیا نیاز به تعویض دارند یا خیر بهتر است در طول معاینات منظم دندانپزشکی به‌خوبی مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند.

سوالات رایج


کل فرایند شیاربندی دندان کودک چقدر طول می‌کشد؟

با درنظر گرفتن مواردی نظیر همکاری بیمار با دندانپزشک و دسترسی راحت دندانپزشک به دندان، فرایند شیاربندی دندان‌ها از شروع تا پایان 5 تا 6 دقیقه بیشتر طول نخواهد کشید.

آیا فیشور سیلانت‌ دندان کودکان بی‌خطر هستند؟

نگرانی و سوال بیشتر والدین این است که آیا مواد موجود در ترکیبات سیلانت‌ها برای سلامتی کودکان آن‌ها مضر است یا خیر. خوشبختانه باید گفت که ترکیبات موجود در سیلانت‌ها کاملا سالم و بدون خطر هستند. همانطور که قبلا اشاره کردیم سیلانت‌ها از مواد پلاستیکی سفت، شفاف و سفید رنگ تهیه شده‌اند که در اصطلاح پزشکی به گلاس آیونومر معروف هستند. لازم به ذکر است که این مواد در بزاق دهان حل نمی‌شوند. سیلانت‌ها به شکل مایع بر روی سطح دندان کاملا تمیز قرار گرفته و سپس با کمک نور حاصل از اشعه UV سفت می‌شود. این روش درمانی کاملا غیرتهاجمی و بدون درد است.

ماندگاری فیشورسیلانت‌ها چقدر است؟

دوام و ماندگاری فیشور پوشش‌های دندانی معمولا 2 تا 7 سال است و باید در طول جلسات معاینه در مطب دندانپزشکی به‌خوبی بررسی شوند. در برخی مواقع، دندانپزشک برای پیشگیری از شروع پوسیدگی در زیر مواد سیلانت ممکن است نیاز به ترمیم سیلانت داشته باشد.