سوالات و نگرانی های متداول والدین در مورد سلامت دهان و دندان کودک

وضعیت دندان‌های کودکان به سرعت تغییر می‌کند. حتی اگر دندان‌های کودک شش ماه قبل کاملاً سالم بوده باشد، تغییر در تغذیه یا عادت‌های دهانی (برای مثال، مکیدن انگشت) دندان‌ها را در برابر پوسیدگی یا نامرتبی آسیب‌پذیر خواهد ساخت.
دندانپزشک اطفال علاوه بر معاینه دندان‌ها، به سوالات والدین درباره انواع مشکلات دندانی کودکان و روش‌های درمان آنها پاسخ می‌دهد.

ممکن است والدین بخواهند بدانند که چه موقع باید برای اولین بار کودک را نزد دندانپزشک برد و یا چه نوع مسواک یا خمیردندانی برای کودک مناسب است. از طرف دیگر، مشکلات و بیماری‌های دهان و دندان زیادی وجود دارد که ممکن است والدین پس از رویارویی با آنها مضطرب و نگران شوند و به دنبال پاسخی صحیح برای آن باشند. مشکلات مختلفی مانند پوسیدگی دندان کودک، خراب شدن ریشه، مشکلات مربوط به نامرتبی دندان در کودکان، شکستن دندان کودک و یا حتی افتادن دندان‌های دائمی و شیری کودک و از این قبیل مشکلات می‌تواند باعث ایجاد نگرانی‌های زیادی برای والدین شود. علاوه بر این ممکن است والدین تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در مورد انواع روش‌های درمانی مانند فیشور سیلانت، فلوراید تراپی، پر کردن، روکش کردن، عصب کشی، درمان ارتودنسی و استفاده از فضا نگدارنده در کودک داشته باشند. اگر شما نیز به دنبال کسب پاسخی مناسب برای سوالات خود در زمینه حفظ سلامت دهان و دندان در کودک خود هستید، با متخصصین ما در دندانپزشکی کودکان دکتر روشنک غفاری تماس حاصل فرمایید. متخصصین ما آماده پاسخگویی به کلیه سوالات شما در این زمینه هستند. به منظور رزرو نوبت و یا کسب اطلاعات بیشتر با شماره 02188795280 تماس حاصل فرمایید.

سوالات متداول در زمینه دندانپزشکی اطفال


سوالات زیادی در مورد دندانپزشکی اطفال ممکن است برای والدین به وجود بیاید که تعدادی از متداول‌ترین آنها عبارتند از:

چطور باید دندان‌های نوزادم را تمیز کنم؟

مسواک زدن باکتری‌های ایجاد کننده پلاک و عامل پوسیدگی را از روی دندان‌ها پاک می‌کند. برای مسواک زدن دندان‌های نوزادان باید از مسواک نرم با سر کوچک استفاده کنید، ترجیحاً مسواکی تهیه کنید که مخصوص نوزادان طراحی شده است. دندان‌های فرزندتان را حداقل یک بار در روز مسواک بزنید.

چه زمانی باید فرزندم را برای اولین بار به دندانپزشکی ببرم؟

برای پیشگیری از بروز مشکلات و ناراحتی‌های دندان باید فرزندتان را به محض درآمدن اولین دندان یا قبل از یک سالگی به نزد دندانپزشک اطفال ببرید.

تفاوت بین دندانپزشک اطفال و دندانپزشک خانوادگی چیست؟

دندانپزشک اطفال در زمینه دندانپزشکی کودکان تخصص دارد و پس از فارغ التحصیلی از دانشکده دندانپزشکی، دو تا سه سال نیز در زمینه دندانپزشکی کودکان آموزش دیده است و صرفاً به درمان کودکان می‌پردازد. دندانپزشک اطفال مراقبت اولیه و تخصصی را تا دوران نوجوانی از دهان و دندان‌های نوزادان و کودکان، از جمله بیماران دارای نیازهای خاص، به عمل می‌آورد.

آیا دندان‌های شیری کودکان واقعاً مهم‌ هستند؟

دندان‌های شیری به دلایل گوناگون مهمند. این دندان‌ها علاوه بر این که به واضح صحبت کردن و خوب جویدن کمک می‌کنند، در شکل‌گیری مجرای رشد دندان‌های دائمی، که پس از افتادن دندان‌های شیری، درمی‌آیند، نیز نقش دارند.

اگر فرزندم دچار دندان درد شد، چکار کنم؟

اگر فرزندتان دچار دندان درد شد، اول ناحیه تحریک شده را با آب نمک گرم شستشو دهید و اگر صورت ورم کرده است، کمپرس سرد را روی صورت بگذارید. برای آرام شدن درد به فرزندتان استامینوفن بدهید و به هیچ وجه آسپرین را روی دندان‌ها یا لثه‌ها نگذارید. در نهایت در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید.

آیا مکیدن انگشت شست به دندان‌های فرزندم آسیب می‌زند؟

عادت به مکیدن انگشت شست و پستانک معمولاً زمانی مشکل‌ساز می‌شود که برای مدتی طولانی ادامه پیدا کند. اکثر کودکان این عادت را خود به خود کنار می‌گذارند، اما اگر فرزندتان انگشت شست یا بقیه انگشتان را همچنان پس از سه سالگی می‌مکد، می‌توانید به دندانپزشک اطفال مراجعه کنید تا وسیله مخصوصی را که به ترک این عادت کمک می‌کند، در دهان کودک قرار دهد.

چطور می‌توانم از پوسیدگی ناشی از خوردن شیر جلوگیری کنم؟

قبل از خواب شیر یا هیچ چیز دیگری به جز آب در شیشه شیر فرزندتان نریزید. همچنین شیوه صحیح مسواک زدن و نخ کشیدن دندان‌ها را یاد بگیرید. فرزندتان را در فواصل زمانی تعیین شده به نزد دندانپزشک اطفال ببرید تا ایشان لثه‌ها و دندان‌های کودک را معاینه کنند. اولین ویزیت دندانپزشکی باید قبل از یک سالگی انجام شود.

هر چند وقت یک بار باید فرزندم را نزد دندانپزشک اطفال ببرم؟

بهتر است ویزیت دندانپزشکی هر 6 ماه یک بار انجام شود تا به این ترتیب از پوسیدگی دندان‌ها و بروز دیگر بیماری‌های دهان و دندان کودکان پیشگیری شود. درهر حال دندانپزشک اطفال زمان و تناوب ویزیت‌های دندانپزشکی را با توجه به وضعیت سلامتی دهان و دندان‌ها کودک تعیین می‌کند.

از چه زمانی باید برای مسواک زدن دندان کودکان از خمیردندان استفاده کرد و چه مقدار خمیردندان لازم است؟

هرچه زودتر استفاده از خمیردندان را شروع کنید، بهتر است. لثه‌ها را از همان بدو تولد با مسواک نرم مخصوص نوزادان یا یک تکه پارچه تمیز و آب پاک کنید. به محض آن که دندان‌های فرزندتان درآمد، باید آنها را با مقدار بسیار کمی خمیردندان، به اندازه دانه برنج و مسواک نرم و اندازه دهان کودک، دو بار در روز مسواک بزنید. در بازه زمانی 6 ـ 3 سالگی باید مقدار خمیردندان را به تدریج، به اندازه دانه نخود، افزایش دهید و دندان‌ها را خودتان مسواک بزنید یا در مسواک زدن به کودک کمک کنید. به خاطر داشته باشید که خردسالان نمی‌توانند دندان‌ها را خودشان به درستی مسواک بزنند. مراقب باشید که فرزندتان خمیردندان اضافی را پس از مسواک زدن از دهان خارج کند و نبلعد.

چه غذاهایی به فرزندم بدهم تا دندان‌هایش سالم بماند؟

دقت کنید که فرزندتان تغذیه سالم و متعادلی داشته باشد و در هر وعده غذایی میوه و سبزیجات، نان و غلات، شیر و لبنیات و گوشت، ماهی و تخم مرغ دریافت کند. مصرف خوراکی‌های قندی و نشاسته‌ای را محدود کنید تا از پوسیدگی زودهنگام دندان‌ها جلوگیری کرده باشید. می‌توانید از دندانپزشک اطفال درباره تغذیه مناسبی که به محافظت از دندان‌های کودک کمک می‌کند، راهنمایی بخواهید.

آیا فیشور سیلانت از دندان‌ها محافظت می‌کند؟

سیلانت شیارهای روی سطوح جویدن دندان‌ها را پر می‌کند، به این ترتیب ذرات غذا داخل دندان گیر نمی‌کند و باعث پوسیدگی نمی‌شود. درمان فیشور سیلانت سریع و راحت است و سال‌های متوالی به خوبی از دندان‌ها محافظت خواهد کرد.

از کجا بفهمم که فرزندم فلوراید کافی دریافت می‌کند؟

میزان فلوراید موجود در آب شرب را بررسی کنید. اگر کودک فلوراید کافی را از راه آب آشامیدنی دریافت نکند، به ویژه اگر غلظت فلوراید پایین باشد یا کودک آب معدنی بدون فلوراید بنوشد، دندانپزشک اطفال مکمل فلوراید و فلورایددرمانی تجویز خواهد کرد.

چطور می‌توانم هنگام ورزش کردن از دندان‌های فرزندم مراقبت کنم؟

می‌توانید برای محافظت کردن از دندان‌ها، لب‌ها، گونه‌ها و لثه‌های فرزندتان هنگام ورزش کردن از گارد دهانی پلاستیکی نرم استفاده کنید. دندانپزشک اطفال این محافظ را به صورت سفارشی کاملاً اندازه دهان فرزندتان تهیه می‌کند تا دندان‌ها و صورت حین ورزش کردن اسیب نبیند و حتی از آسیب دیدگی سر نیز جلوگیری شود.

اگر دندان دائمی فرزندم افتاد، چکار کنم؟

در صورتی که دندان دائمی کودک بیفتد باید این کارها را انجام داد:

  •  دندان را بردارید و از تاج (نه ریشه) بگیرید.
  •  دندان را با آب سرد بشویید. روی ریشه دندان دست نکشید و از ریشه دندان نگیرید.
  •  دندان را در حفره‌اش داخل دهان قرار دهید و آن را با گاز پانسمان یا پارچه تمیز ثابت نگه دارید.
  •  اگر نتوانستید دندان را در حفره دندانی بگذارید، آن را در شیر یا اگر شیر نداشتید، در آب بیاندازید. دندان را هنگام مراجعه به کلینیک همراه داشته باشید.
  •  به خاطر داشته باشید که باید سریع عمل کنید و زمان را از دست ندهید.

اگر دندان شیری یا دائمی فرزندم شکست یا لب‌پر شد، چکار کنم؟

در صورتی که دندان شیری یا دائمی بشکند باید:

  •  به سرعت با کلینیک تماس بگیرید. زمان بسیار مهم است.
  •  دهان را با آب شستشو دهید. کمپرس سرد روی ناحیه آسیب دیده بگذارید تا ورم کمتر شود.
  •  اگر تکه‌ای از دندان کودک جدا شده است، آن را در شیر بیاندازید و به کلینیک بیاورید تا دندانپزشک تکه شکسته را به دندان بچسباند.

آیا گرفتن عکس رادیولوژی خطری برای فرزندم دارد؟

خطر مربوط به رادیولوژی دندان بسیار کم است. دندانپزشک اطفال از حداقل میزان اشعه برای عکسبرداری از دندان‌های کودکان استفاده می‌کند. همچنین برای رادیولوژی کودکان از پیشبند سربی و فیلم با سرعت بالا استفاده می‌شود تا ایمنی کودک تضمین شود و میزان تشعشع به حداقل برسد.

چگونه والدین می‌توانند از پوسیدگی دندان‌های فرزندشان جلوگیری کنند؟

والدین باید فرزندشان را به طور مرتب به دندانپزشکی ببرند و اولین ویزیت دندانپزشکی را به محض درآمدن اولین دندان انجام دهند. به این ترتیب دندانپزشک می‌تواند روش صحیح مسواک زدن و نخ کشیدن دندان‌ها را به والدین یاد دهد و درمان‌های خانگی لازم را توصیه کند. رعایت بهداشت دهان و دندان‌ها و درمان‌های خانگی در کنار ویزیت‌های دوره‌ای دندانپزشکی و تغذیه متعادل و سالم سلامت دندان‌ها را تضمین می‌کند.

بهترین خمیردندان برای کودکان 13 ـ 9 ساله کدام است؟

اکثر دندان‌های دائمی تا سن 10 ـ 9 سالگی درمی‌آید و در این زمان می‌توانید از مسواک‌ و خمیردندان معمولی بزرگسالان استفاده کنید. کودک باید دندان‌ها را دو بار در روز، هر بار به مدت دو دقیقه با مسواک نرم، مسواک بزند.

مراقبت از دندان‌های کودک قبل از تولد چگونه است؟

آیا می‌دانستید که عامل پوسیدگی دندان‌ها میکروب‌هایی است که از بزرگسالان به کودک منتقل می‌شود. نوزاد هنگام تولد هیچ گونه باکتری عامل پوسیدگی در بدن ندارد و این میکروب‌ها از بزاق دهان اطرافیان به دهان او وارد می‌شود. دندان‌های شیری و دائمی قبل از تولد شکل می‌گیرند، بنابراین ورزش، تغذیه و سلامت دهان و دندان‌های مادر بر وضعیت دندان‌های کودک قبل از تولد و بعد از آن اثر می‌گذارد.

بعد از تولد نوزاد چگونه می‌توان از دندان‌های او مراقبت کرد؟

دو بار مسواک زدن در روز و کشیدن نخ دندان کمک قابل توجهی به پیشگیری از انواع ناراحتی‌های دهان و دندان می‌کند. باکتری‌ها در دهان همه ما وجود دارند و باید تعداد آنها را کاهش دهیم. اما چگونه؟ هرچند پوسیدگی از یک دندان به دندان دیگر سرایت نمی‌کند، اما باکتری‌های عامل پوسیدگی به دندان‌ها می‌چسند و درون پلاک باکتریایی ایجاد شده زنده می‌مانند و تکثیر می‌شوند. باکتری‌ها برای تولید اسید نیاز به قند دارند. چنانچه اسید باکتریایی کافی سطح دندان را پوشش دهد، مشکل پوسیدگی دندان پیش می‌آید. همچنین باید بدانید که پوسیدگی دندان‌های مادر یا پرستار کودک یا وجود باکتری‌های زیاد در دهان، احتمال پوسیدگی دندان‌های کودک را نیز افزایش می‌دهد. کرم خوردگی دندان یک بیماری مسری و باکتریایی عفونی است. برای پوسیدگی دندان چهار چیز لازم است، یک دندان آسیب‌پذیر، باکتری‌های بد، زیاده‌روی در مصرف خوراکی‌های قندی و کربوهیدرات‌های دیگر و زمان. دندانپزشک اطفال روش تقویت دندان‌ها، ممانعت از تشکیل کلونی‌های مضر باکتریایی، عادت‌های غذایی سالم و نقش زمان در پوسیدگی دندان‌ها را به والدین توضیح می‌دهد. به خاطر بسپارید که پوسیدگی دندان به معنای عفونت آن است. مراجعه زودهنگام به دندانپزشک از پوسیدگی دندان و ضرورت یافتن درمان جوگیری می‌کند.

مراقبت‌های دندانپزشکی قبل از دو سالگی چگونه است؟

آیا می‌دانستید که اولین ویزیت دندانپزشکی کودکان باید قبل از یک سالگی انجام شود؟ بهترین زمان برای شروع چک‌آپ‌های دوره‌ای قبل از یک سالگی یا زمانی است که اولین دندان شیری (بازه زمانی 12 ـ 6 ماهگی) درمی‌آید. دندانپزشکان اطفال توصیه می‌کنند که حتماً برای این ویزیت مراجعه کنید، چون پوسیدگی دندان‌های کودکان به دلایل گوناگون روند بسیار سریعی دارد. بنابراین تشخیص زودهنگام و در صورت لزوم درمان اولیه از بروز مشکل جلوگیری می‌کند. والدین باید بدانند که اگر زبان، گونه‌ها و لثه‌ها را پس از هر بار تغذیه یا مسواک نرم و کوچک یا حوله مرطوب تمیز کنند، احتمال پوسیدگی دندان‌ها کاهش می‌یابد. در یک دهان سالم هیچ دندانی پوسیده نیست، اثری از بیماری یا التهاب لثه مشاهده نمی‌شود و دندان‌ها ردیف و مرتب است.

مراقبت‌های دندانپزشکی بین 2 تا 6 سال چگونه است؟

تمام دندان‌های شیری کودک تا 3 ـ 2 سالگی درمی‌آید و توصیه می‌شود که ویزیت‌های منظم شش ماه یک بار را نیز از این زمان شروع کنید. آیا می‌دانستید که دندان‌های شیری نیز بسیار مهم‌اند؟ درست است که دندان‌های شیری در نهایت می‌افتند و دندان‌های دائمی جای آنها را می‌گیرند، اما تا آن زمان دندان‌های شیری برای جویدن، گاز زدن به غذا، رشد صحیح گفتار و ظاهر کودک اهمیت دارند. به علاوه دندان‌های شیری رشد دندان‌های دائمی را هدایت می‌کنند و فضا را برای درآمدن آنها نگه می‌دارند. سالم نگه داشتن دندان‌های شیری تا زمانی که به طور طبیعی بیفتند، از کج و نامرتب شدن دندان‌ها و ضرورت یافتن درمان ارتودنسی جلوگیری می‌کند. رعایت تغذیه سالم، کمک و نظارت بر شیوه مسواک زدن و نخ کشیدن دندان‌ها و هر 6 ماه یک بار مراجعه به دندانپزشکی لبخندی زیبا با دندان‌هایی سالم و درخشان را برای فرزندتان به ارمغان می‌آورد.

چگونه می‌توان از دندان‌های کودکان و نوجوانان 7 تا 14 سال مراقبت کرد؟

دندان‌های شیری در بازه زمانی 14 ـ 7 سالگی می‌افتد و دندان‌های دائمی جایگزین آنها می‌شود. آیا می‌دانستید که خطر پوسیدگی دندان‌ها در دوران نوجوانی افزایش می‌یابد؟کودکان و البته والدینشان در مقطع حساس نوجوانی تغییرات جسمی، عاطفی و اجتماعی سرنوشت‌سازی را تجربه می‌کنند که اگر مراقب نباشید برای دندان‌ها مضر خواهد بود. نوجوانان به خوردن تنقلات و فست فود علاقه زیادی دارند، بارها در طول روز خوراکی‌های شیرین و نوشیدنی‌های انرژی‌زا و حاوی قند مصرف می‌کنند، مسواک زدن و کشیدن نخ دندان را پشت گوش می‌اندازند و تغییرات هورمونی را تجربه می‌کنند. نوجوانانی که بهداشت دهان و دندان را در این دوران رعایت می‌کنند، به احتمال زیاد این عادت‌ها در آنان نهادینه می‌شود و در دوران بزرگسالی نیز همین روال را ادامه می‌دهند، در مقابل کودکانی که شیوه صحیح مراقبت از دندان‌ها را یاد نمی‌گیرند، در دوران بزرگسالی با مشکلات دهان و دندان روبر می‌شوند. به خاطر بسپارید که الگوهای رفتاری رعایت بهداشت دهان و دندان در سال‌های تاثیرگذار نوجوانی شکل می‌گیرد و نهادینه می‌شود. دندانپزشکان اطفال به والدین توصیه می‌کنند که فرزندانشان را به مسواک زدن و تغذیه سالم تشویق کنند. نوجوانی زمانی است که کودک باید یاد بگیرد خودش به تنهایی، البته تحت نظارت والدین، مسواک بزند. اگر فرزندتان در رعایت بهداشت کوتاهی می‌کند، سعی کنید در همین سن او را به مراقبت از دندان‌ها ترغیب کنید. تغییر عادت‌ها در دوران کودکی بسیار آسان‌تر از دوران بزرگسالی است. به علاوه یک لبخند زیبا و درخشان، دندان‌های محکم و دهان خوشبو تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر زیبایی چهره، اعتماد به نفس و حس رضایت از خود دارد.

شروع به موقع درمان ارتودنسی در کودکان چه مزایایی دارد؟

دهان کودک در بازه سنی 7 ـ 6 سال به طور مداوم تغییر می‌کند و رشد و نمو دارد. دندان‌های شیری به تدریج با دندان‌های دائمی جایگزین می‌شود، اول دندان‌های ثنایای دائمی و پس از آن نخستین دندان‌های آسیاب درمی‌آید. کراس بایت، شلوغی و به‌هم‌فشردگی دندان‌ها و دیگر مشکلات مربوط به نامرتبی دندان‌ها در این سن قابل مشاهده است. اگر درمان در سن پایین شروع شود، دندانپزشک اطفال می‌تواند هدف‌های زیر را تحقق بخشد:

  •  هدایت رشد فک و دندان‌های دائمی در حال درآمدن
  •  پهن کردن قوس دندانی بالا و پایین به منظور خلق لبخندی پهن‌تر
  •  ایجاد فضا برای مرتب درآمدن دندان‌های دائمی و به حداقل رساندن ضرورت کشیدن دندان‌های دائمی در سال‌های آتی
  •  کاهش احتمال دندان دائمی نهفته
  •  اصلاح عوارض مکیدن انگشت شست و درمان اختلالات بلع، دندان قروچه یا مشکلات گفتاری
  •  ارزیابی مجرای هوا و مشکلات تنفسی، برای مثال ناراحتی‌های مربوط به لوزه‌ها
  •  معرفی بیمار به متخصص ارتودنسی
  •  به بیان دیگر درمان زودهنگام ضرورت انجام درمان‌های گسترده و پرهزینه آتی را از بین می‌برد.

مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان

مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان‌های دائمی و شیری عبارتند از:

خونریزی

زمانی که کلینیک را ترک می‌کنید، خونریزی تا حد زیادی متوقف شده است. البته حتماً باید گاز پانسمانی را که در جای خالی دندان گذاشته است، به مدت 60 ـ 20 دقیقه محکم فشار دهید. اگر محل دندان کشیده شده دوباره خونریزی کرد، از فرزندتان بخواهید که گاز مرطوب را فشار دهد یا یک چای کیسه‌ای را به مدت 20 دقیقه روی آن بگذارید.

ورم

ورم پس از کشیدن دندان عموماً ناشی از گاز گرفتن در زمان بی‌حسی است. اگر ورم را در روز کشیدن دندان مشاهده کردید، کیسه یخ را روی ناحیه متورم بگذارید. لطفاً برای ارزیابی شدت ورم به دندانپزشک مراجعه کنید.

نکات مهم درباره فضانگهدارنده‌ها

نکاتی که در زمینه استفاده از فضا نگه دارنده‌ها در کودکان وجود دارد عبارتند از:

ناراحتی پس از جایگذاری فضا نگهدارنده

احساس ناراحتی جزئی پس از چسباندن فضا نگهدارنده طبیعی است. فضانگهدار از نظر محدود کردن حرکت دندان‌ها شبیه بریس است. این ناراحتی ظرف دو تا سه روز برطرف می‌شود. مورتین مخصوص کودکان و یک رژیم غذایی نرم به تسکین درد کودک در این مدت کمک می‌کند.

شل شدن فضا نگهدار

اگر فضانگهدار شل باشد و به راحتی از دهان کودک خارج شود، باید فضانگهدار را خارج کنید و آن را داخل یک جعبه امن بگذارید. اگر فضانگهدار فقط اندکی لق بود، بگذارید داخل دهان بماند. سپس از دندانپزشک وقت بگیرید تا مجدداً فضانگهدار را با سیمان محکم کنند.

در حال رویش بودن دندان‌ها

اگر دندان دائمی مربوط به محلی که دندان شیری آن زود افتاده و فضانگهدار به جای آن قرار گرفته است، در حال درآمدن بود، از دندانپزشک وقت بگیرید تا کودک را معاینه کنند و در صورت لزوم فضانگهدار را بردارند.

پرکردن و روکش کردن دندان در کودکان چه عوارضی دارد؟

نکاتی که در زمینه پرکردن و روکش کردن دندان در کودکان وجود دارد عبارتند از:

درد

کودک در ناحیه پر کردن و روکش کردن دندان دچار درد و ناراحتی می‌شود. برای تسکین این درد می‌توانید مورتین یا تایلنول مخصوص کودکان به فرزندتان بدهید. اگر ناراحتی فرزندتان پس از یک تا دو روز برطرف نشد، با دندانپزشک اطفال تماس بگیرید.

ورم

اگر صورت کودک پس از درمان ورم کرد، احتمالاً گاز گرفتن زبان یا لب در ناحیه بی‌حس شده باعث این ورم است. اما اگر جای دندان را در ناحیه متورم مشاهده نکردید و ورم بیشتر شد، در اولین فرصت با دندانپزشک اطفال تماس بگیرید.