دهانشویه کودکان: حفظ سلامت و تقویت مینای دندان

دهانشویه معمولاً برای کودکان زیر 6 سال توصیه نمی‌شود. این عدم استفاده به این دلیل است که بعضی دهانشویه‌های کودکان حاوی فلورایدند و اگرچه فلوراید تاثیر مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دندان دارد و احتمال پوسیدگی را بیش از60 % کاهش می‌دهد، اما استفاده زودهنگام از آن باعث فلورسیس و ایجاد لکه‌های سفید روی دندان می‌شود. فلورسیس فقط در زمانی ایجاد می‌شود که دندان‌های کودک هنوز در حال رشد و شکل‌گیری است، این عارضه رنگ و بافت دندان‌های کودک را تغییر می‌دهد. لکه‌های سفید یا قهوه‌ای رنگی روی دندان‌ها ایجاد می‌شود یا حتی سطح دندان ناهموار می‌شود. خوشبختانه فلورسیس فقط ظاهر دندان را تحت تاثیر قرار می‌دهد و برای پیشگیری از آن کافی است که کودک در سن پایین از دهانشویه استفاده نکند یا خمیردندان فلورایددار را نبلعد.

اگر رعایت بهداشت دهان و دندان را برای کودکان مفرح و لذت‌بخش کنید، مطمئن باشید که به بهترین وجه آن را انجام خواهند داد. کافی است که از فراورده‌های خوش‌طعم استفاده کنید، تا فرزندتان خودش برای مسواک زدن و استفاده از دهانشویه پیش‌قدم شود. ترغیب کودکان به استفاده از دهانشویه یکی از آنها است. دهانشویه‌های مختلفی برای کودکان وجود دارد که معمولاً طعم خوشایندی دارند و بسته‌بندی جالب آنها نیز کودک را به مراقبت از دندان‌ها و لثه‌ها ترغیب می‌کند. هرچند مصرف خمیرندان را می‌توانید از دوران نوزادی شروع کنید، اما بهتر است برای استفاده از دهانشویه قدری صبر کنید تا فرزندتان به سن معینی برسد. برای اطلاع از انواع دهانشویه مناسب برای شستشوی دندان کودک خود می‌تواند با دندانپزشک متخصص اطفال مشورت کنید. متخصصین ما در  دندانپزشکی کودکان دکتر روشنک غفاری آماده پاسخگویی به کلیه سوالات شما در زمینه انتخاب دهانشویه مناسب برای کودک و همچنین سن مناسب برای استفاده از دهانشویه در کودکان هستند. به منظور رزرو نوبت و یا کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با شماره 02188795280 تماس حاصل فرمایید.

فواید استفاده از دهانشویه


برخی دندانپزشکان اطفال توصیه می‌کنند که کودکان نیز برای مراقبت بهتر از دندان‌های خود از دهانشویه استفاده کنند. سودمندی مصرف دهانشویه ضدپوسیدگی پس از مسواک زدن در کاهش دادن خطر پوسیدگی به اثبات رسیده است و با این کار احتمال پوسیدگی در مقایسه با مسواک زدن تنها بیش از 40 % کاهش می‌یابد. فرمولاسیون‌های بدون قند و الکل استفاده از دهانشویه را قبل و بعد از مسواک زدن به روشی ایمن و سالم برای آموزش شیوه گرداندن دهانشویه در دهان و تف کردن آن تبدیل می‌کند. استفاده کودکان از دهانشویه فواید دیگری نیز دارد:

  •  ویژگی‌های مفید بعضی دهانشویه‌ها به سراسر دهان شیوع می‌یابد و ناتوانی یا خام‌دستی کودک را در به خوبی مسواک زدن تمام دندان‌ها جبران می‌کند.
  •  همچنین دهانشویه برای کودکانی مناسب است که تحت درمان ارتودنسی قرار دارند، چون دهانشویه نقاط دور از دسترسی را شستشو می‌دهد که با مسواک یا نخ دندان نمی‌توان آنها را تمیز کرد.
  •  بعضی از دهانشویه‌های بعد از مسواک اثر جذب کنندگی دارند و میکروب‌ها و ذرات غذایی را به خود جذب می‌کنند که پس از مسواک زدن در دهان باقی مانده است. زمانی که فرزندتان این ذرات باقیمانده را همراه با دهانشویه به بیرون تف می‌کند، به چشم خود سودمندی استفاده از دهانشویه را مشاهده خواهید کرد.
  •  دهانشویه ضدپوسیدگی فلورایددار پس از مسواک مینای دندان را تقویت می‌کند و از آن در برابر ساییدگی و لب‌پر شدن یا شکستگی محافظت می‌کند. که قابل مشاهده نیز هست. بعضی دهانشویه‌های ضدپوسیدگی علاوه بر پیشگیری از ایجاد لکه‌های سفید (لکه‌های ناشی از دی‌کلسیفیه شدن)، می‌توانند این لکه‌ها را از بین ببرند. لکه‌های روی دندان یکی از مشکلات شایع در دوران ارتودنسی و سیم‌کشی دندان‌های کودکان است.
  •  بعضی دهانشویه‌ها تحریک‌های دهانی را تسکین می‌دهند.

انواع دهانشویه کودکان


دهانشویه‌ مناسب کودکان 6 سال به بالا به شرح زیر دسته‌بندی می‌شود، البته ممکن است همپوشی بین این دسته‌های مختلف وجود داشته باشد.

دهانشویه قبل از مسواک زدن کودکان

دهانشویه کودکان قبل از مسواک زدن دندان‌ها را رنگی، معمولاً آبی، می‌کند تا کودک به ناحیه‌هایی که بیشتر نیاز به مسواک زدن دارد، بیشتر توجه کند. این دهانشویه برای استفاده روزانه به اندازه کافی ملایم است و توصیه می‌شود که صبح‌ها و شب‌ها بلافاصله قبل از مسواک زدن مصرف شود. دهانشویه قبل از مسواک زدن تاثیری در پیشگیری یا کاهش تشکیل پلاک یا ابتلا به بیماری لثه ندارد و هدف از استفاده از آن این است که مسواک زدن برای کودک لذت‌بخش شود و کودک دندان‌ها را بهتر و در زمان مناسب تمیز کند. این دهانشویه با مفرح کردن مسواک زدن، رفتار مثبت را در کودک تقویت می‌کند و حس انجام یک کار مفید و موثر را در او ایجاد می‌کند. پس از آن که کودک روش صحیح مسواک زدن را به خوبی یاد گرفت، استفاده مداوم و مستمر از دهانشویه پیش از مسواک زدن لازم نیست.

دهانشویه پس از مسواک زدن کودکان

دهانشویه برای کودکان پس از مسواک زدن از پوسیدگی جلوگیری می‌کند، میکروب‌های عامل بوی بد دهان (هالیتوز) را از بین می‌برد و از دندان‌ها در برابر تشکیل پلاک و لک شدن محافظت می‌کند. این دهانشویه باید دو بار در روز، بعد از مسواک زدن و کشیدن نخ دندان در دهان گردانده شود. هرچند کودک در نهایت می‌تواند تشخیص دهد که چه زمانی دندان‌ها را به خوبی مسواک زده است و به این ترتیب دیگر نیازی به استفاده از دهانشویه قبل از مسواک نباشد، اما برنامه رعایت بهداشت دهان و دندان می‌تواند شامل دهانشویه کودکان قبل از مسواک، مسواک زدن و کشیدن نخ دندان و دهانشویه پس از مسواک باشد، البته این مورد آخر برای پیشگیری از پوسیدگی الزامی است.

دهانشویه ضدپوسیدگی کودکان

دهانشویه ضدپوسیدگی فلورایددار به کودکان 6 سال به بالایی توصیه می‌شود که هنوز در حال یادگیری مناسب‌ترین روش‌های مراقبت از دهان و دندان هستند. اکثر دهانشویه‌های پس از مسواک دارای فرمولاسیون ضدپوسیدگی فلورایددار هستند تا به خوبی از دندان‌ها و لثه‌ها محافظت کنند.

دهانشویه‌های طبیعی

دهانشویه‌های قبل و پس از مسواک معمولاً بدون الکل و قندند. اما در بعضی آنها مواد شیمیایی، شیرین کننده‌های مصنوعی و عامل‌های رنگ دهنده وجود دارد. اگر در جستجوی جایگزین‌های ملایم‌تر و طبیعی‌تری برای دهانشویه‌های بدون نسخه (OTC) کودکان هستید، برندهای طبیعی مختلفی مخصوص کودکان وجود دارد. مواد اولیه موجود در دهانشویه‌های طبیعی حاوی گیاهان تازه کننده نفس، طعم دهنده‌ خوشایند و زایلتول هستند، زایلتول قندی طبیعی است که از مغز درخت غان به دست می‌آید و سودمندی آن در مقابله با پوسیدگی و محافظت از دندان در برابر پلاک به اثبات رسیده است.

طرز استفاده صحیح از دهانشویه در کودکان


زمانی که فرزندتان شروع به استفاده از دهانشویه‌ ودکان می‌کند، بهتر است مدتی بر کار او نظارت داشته باشید تا دهانشویه را نبلعد. پس از آن که فرزندتان 8 ـ 7 ساله شد، از دهانشویه ضدپوسیدگی فلورایددار شروع کنید و گرداندن دهانشویه را در دهان به یک بازی تبدیل کنید. تایمر را روی یک دقیقه تنظیم کنید و سر یک دقیقه فرمان تف کن! یا حالا را صادر کنید. در نخستین روزهای استفاده از دهانشویه‌ بر کار فرزندتان نظارت کنید تا مطمئن شوید که او حتماً پس از مسواک زدن و نخ دندان کشیدن از دهانشویه استفاده می‌کند. ازآنجایی که استفاده از دهانشویه برای تمام کودکان الزامی نیست، در این باره با دندانپزشک اطفال مشورت کنید تا ایشان تشخیص دهند که آیا مصرف دهانشویه برای کودکان به ارتقاء سلامت دندان‌ها کمک می‌کند یا خیر. انتخاب دهانشویه‌های مخصوص کودکان باعث می‌شود که فرزندتان این بخش جدید از برنامه رعایت بهداشت دهان و دندان را مشتاقانه قبول کند.

اهمیت ویزیت‌های دوره‌ای دندانپزشکی


دهانشویه‌های قبل و بعد از مسواک کودکان مناسب سن 6 سال به بالا است و به عنوان مکمل و نه جایگزین مسواک و نخ دندان محسوب می‌شود. بسیار مهم است که همه، هم کودکان و هم بزرگسالان، دندان‌ها را دو بار در روز مسواک بزنند و یک بار نخ بکشند و به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کنند. همچنین والدین باید فرزندشان را هر 6 ماه یک بار برای معاینه به نزد دندانپزشک ببرند. ویزیت‌های دوره‌ای دندانپزشکی شیوه صحیح مراقبت از دندان‌ها را در کودک نهادینه می‌کند. به علاوه این ویزیت‌ها فرصت مناسبی است تا دندانپزشک وضعیت دهان و دندان‌ها را به خوبی ارزیابی کند و دهانشویه کودک مناسب را توصیه کند.